6. Amrywiaeth

Egwyddor

Bydd ymagwedd y bwrdd at amrywiaeth yn cefnogi ei effeithiolrwydd, ei arweinyddiaeth a’i benderfyniadau.

Y rhesymeg

Mae amrywiaeth, yn yr ystyr ehangaf, yn hanfodol er mwyn i fyrddau fod yn wybodus ac ymateb i newidiadau cyflym a chymhleth sy'n wynebu'r sector gwirfoddol. Pan fydd gan yr ymddiriedolwyr gefndiroedd a phrofiadau gwahanol, bydd y byrddau yn fwy tebygol o annog trafodaeth a gwneud penderfyniadau gwell.

Mae’r term ‘amrywiaeth’ yn cynnwys y saith nodwedd yn Neddf Cydraddoldeb 2010 yn ogystal â chefndiroedd gwahanol, profiadau bywyd, llwybrau gyrfaoedd ac amrywiaeth barn. Dylai Byrddau geisio recriwtio pobl sy’n meddwl mewn ffyrdd gwahanol, yn ogystal â’r rheini sydd o gefndiroedd gwahanol.

Canlyniadau allweddol

  1. Bydd y bwrdd yn fwy effeithiol os yw’n cynnwys safbwyntiau, profiadau a sgiliau amrywiol.
  2. Bydd y bwrdd yn sicrhau bod yr elusen yn dilyn egwyddorion cydraddoldeb ac amrywiaeth, gan wneud mwy na dim ond yr isafswm cyfreithiol lle mae hynny'n briodol.

Arfer a argymhellir

  1. Annog cyfranogaeth gynhwysol a hygyrch
    1. Bydd y bwrdd yn cael hyfforddiant yn rheolaidd ac yn ystyried materion sy’n ymwneud ag amrywiaeth, gan ddeall ei gyfrifoldebau yn y maes hwn.
    2. Bydd y bwrdd yn gwneud ymdrech gadarnhaol i ddiddymu, i leihau neu i rwystro unrhyw beth a allai amharu ar waith yr ymddiriedolwyr, drwy neilltuo cyllidebau, pan fo angen, ar gyfer hyn o fewn yr adnoddau sydd gan yr elusen. Gallai hyn gynnwys:
      1. amser, lleoliad ac amlder cyfarfodydd
      2. sut y mae papurau a gwybodaeth yn cael eu cyflwyno i'r bwrdd, er enghraifft drwy dechnoleg ddigidol
      3. cynnig cyfathrebu mewn ffurfiau fel sain a Braille
      4. talu treuliau rhesymol
      5. ble caiff seddi gwag ymddiriedolwyr eu hysbysebu a’r broses recriwtio.
    3. Bydd y cadeirydd yn gofyn am adborth cyson ynghylch sut y gellir gwneud cyfarfodydd yn fwy hygyrch a sut i greu amgylchedd lle gall ymddiriedolwyr herio’i gilydd yn adeiladol a lle gall pob llais gael ei glywed.
  2. Recriwtio ymddiriedolwyr amrywiol
    1. Bydd y bwrdd yn cynnal archwiliad rheolaidd o sgiliau, profiadau ac amrywiaeth cefndir ei aelodau er mwyn canfod unrhyw anghydbwysedd a bylchau, a bydd hynny’n sail i’r modd y mae’n recriwtio ymddiriedolwyr ac yn eu hyfforddi.
    2. Bydd y bwrdd yn ystyried amrywiaeth, yn ei holl ffurfiau, yn rhan hanfodol o'i adolygiadau rheolaidd o'r bwrdd. Bydd y bwrdd yn cydnabod gwerth cael bwrdd amrywiol ac yn sefydlu amcanion amrywiaeth addas.
    3. Wrth benderfynu sut i recriwtio ymddiriedolwyr, bydd y bwrdd yn ystyried beth yw’r ffordd orau o ddenu ymgeiswyr amrywiol. Bydd yn ceisio sicrhau amrywiaeth ar unrhyw banel sy'n penodi ymddiriedolwyr.
  3. Monitro ac adrodd ynghylch amrywiaeth
    1. Bydd ymddiriedolwyr yn sicrhau bod cynlluniau wedi’u llunio i fonitro a chyflawni amcanion amrywiaeth y bwrdd.
    2. Bydd y bwrdd yn cyhoeddi disgrifiad blynyddol o’r camau y mae wedi’u cymryd i roi sylw i amrywiaeth ar y bwrdd ac arweinyddiaeth yr elusen a’i berfformiad tuag at ei amcanion amrywiaeth, gan egluro pa dargedau nad yw wedi'u cyrraedd.
  1. Annog cyfranogaeth gynhwysol a hygyrch
    1. Bydd y bwrdd yn cael hyfforddiant yn rheolaidd ac yn ystyried materion sy’n ymwneud ag amrywiaeth, gan ddeall ei gyfrifoldebau yn y maes hwn.
    2. Bydd y bwrdd yn gwneud ymdrech gadarnhaol i ddiddymu, i leihau neu i rwystro unrhyw beth a allai amharu ar waith yr ymddiriedolwyr, drwy neilltuo cyllidebau, pan fo angen, ar gyfer hyn o fewn yr adnoddau sydd gan yr elusen. Gallai hyn gynnwys:
      1. amser, lleoliad ac amlder cyfarfodydd
      2. sut y mae papurau a gwybodaeth yn cael eu cyflwyno i'r bwrdd, er enghraifft drwy dechnoleg ddigidol
      3. cynnig cyfathrebu mewn ffurfiau fel sain a Braille
      4. talu treuliau rhesymol
      5. ble caiff seddi gwag ymddiriedolwyr eu hysbysebu a’r broses recriwtio.
    3. Bydd y cadeirydd yn gofyn am adborth cyson ynghylch sut y gellir gwneud cyfarfodydd yn fwy hygyrch a sut i greu amgylchedd lle gall ymddiriedolwyr herio’i gilydd yn adeiladol a lle gall pob llais gael ei glywed.
  2. Recriwtio ymddiriedolwyr amrywiol
    1. Bydd y bwrdd yn edrych yn rheolaidd ar sgiliau, profiadau ac amrywiaeth cefndir ei aelodau er mwyn canfod anghydbwysedd a bylchau, a bydd hynny’n sail i’r modd y mae’n recriwtio ymddiriedolwyr ac yn eu hyfforddi.
    2. Bydd y bwrdd yn ystyried amrywiaeth, yn ei holl ffurfiau, yn rhan bwysig o'i adolygiadau rheolaidd o'r bwrdd. Bydd y bwrdd yn cydnabod gwerth cael bwrdd amrywiol ac yn sefydlu amcanion amrywiaeth addas.
    3. Wrth benderfynu sut i recriwtio ymddiriedolwyr, bydd y bwrdd yn ystyried sut i ddenu ymgeiswyr amrywiol. Bydd yn ceisio cael amrywiaeth ar unrhyw banel sy'n penodi ymddiriedolwyr.
  3. Monitro ac adrodd ynghylch amrywiaeth
    1. Bydd ymddiriedolwyr yn sicrhau bod cynlluniau wedi’u llunio i fonitro a chyflawni amcanion amrywiaeth y bwrdd.
    2. Bydd y bwrdd yn cyhoeddi disgrifiad o’r camau y mae wedi’u cymryd i roi sylw i amrywiaeth a hygyrchedd ar y bwrdd.